ਬੁੱਢਾ ਦਲ ਸਿੱਖ ਇਤਿਹਾਸ ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਪੁਰਾਤਨ ਅਤੇ ਸਨਮਾਨਿਤ ਜਥੇਬੰਦੀਆਂ ਵਿਚੋਂ ਇੱਕ ਹੈ, ਜੋ ਸਦੀਆਂ ਤੋਂ ਆਤਮਕ ਅਨੁਸ਼ਾਸਨ, ਯੋਧਾ ਪਰੰਪਰਾ ਅਤੇ ਪੰਥ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਲਈ ਸਮਰਪਿਤ ਹੈ। ਇਸ ਦੀ ਯਾਤਰਾ—ਗੁਰੂ ਸਾਹਿਬਾਨ ਦੇ ਯੁੱਗ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ ਆਧੁਨਿਕ ਸਮੇਂ ਤੱਕ—ਸਿੱਖੀ ਦੀ ਸ਼ਾਨ, ਹੌਸਲੇ ਅਤੇ ਮਰਯਾਦਾ ਦੀ ਲੜੀ ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਂਦੀ ਹੈ।
1. ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਯੁੱਗ: ਗੁਰੂ ਹਰਿਗੋਬਿੰਦ ਸਾਹਿਬ ਜੀ ਦਾ ਮਿਰੀ-ਪੀਰੀ ਸਿਧਾਂਤ
ਬੁੱਢਾ ਦਲ ਦੀ ਬੁਨਿਆਦ ਉਸ ਸਮੇਂ ਪਈ ਜਦੋਂ ਗੁਰੂ ਹਰਿਗੋਬਿੰਦ ਸਾਹਿਬ ਜੀ (1595–1644) ਨੇ ਸਿੱਖ ਕੌਮ ਲਈ ਮਿਰੀ–ਪੀਰੀ ਦਾ ਅਦਾਰਸ਼ ਦਿੱਤਾ: